ولى طينتى كه از آن آفريده شده است باقى مىماند ، چه آن فانى نمىشود و در گور باقى بماند تا از آن بار ديگر ، همچون بار نخستين ، آفريده شود » . « 13 » پروردگار ما ، پس از اين كه از آفرينش نخستين به ما خبر داد ، گفت كه به باز گرداندن او توانا است : « إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ - و او ( خدا ) به دوباره زنده كردن او توانا است . » [ 9 ] ولى بازگشت انسان بنا بر يك دورهء طبيعى همچون بازگشت گياه به زندگى در فصل بهار نيست ! هرگز . . . بازگشتى از روى قصد است ، به همان گونه كه آفريده شدن او در دنيا به حكمتى بالغه بوده است . پس هدف از بازگشت او چيست ؟ آشكار كردن حقيقت او . « يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ - آن روز كه رازها آشكار مىشود . » دنيا خانهء آزمودن و خبر گرفتن ( ابتلاء و اختبار ) است ، و طبيعت دنيا چنان است كه در آن خير و شر به هم آميخته است ، و باز شناختن نيك از بد به آسانى ميسّر نمىشود ، در صورتى كه آخرت يا دنياى ديگر دنياى پاداش و هر چيز در آن آشكار است ، و خدا در آن جا نيروى احساسى به آدمى عطا مىكند كه از عهدهء كارهايى بر مىآيد كه در دنيا بر آنها توانايى ندارد ، چشم و بصيرت او در آن روز بسيار تيز و تيزبين مىشود ، و آتش جهنمى را مىچشد كه يك ميليونم آن را در دنيا نمىتوانست تحمل كند ، و از نعمتهاى عظيم بهشتى برخوردار مىشود كه امكان متنعم شدن به جزء كوچكى از آنها را در دنيا نداشت . / 20 در احاديث مأثوره دربارهء « سرائر » چنين آمده است : آنها عبارت از اعمال بندگان است ، و از معاذ بن جبل روايت شده است كه گفت : از رسول اللَّه پرسيدم : اين سرائرى كه خدا بندگان را در آخرت به آنها مىآزمايد چيست ؟ گفت : « سرائر شما اعمال شما از نماز و روزه و زكات و وضو و غسل از جنابت و هر واجب ديگر است ، زيرا كه همهء اعمال سرائر پنهان است ، پس اگر كسى

--> ( 13 ) - تفسير البصائر ، ج 54 ، ص 355 .